Scope and Contents
De collectie bestaat voor het grootste deel uit manuscripten en typoscripten van poëzie en proza. De typoscripten zijn voornamelijk doorslagen van originelen die zich waarschijnlijk in de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag bevinden; Van Hattum heeft er wel vaak correcties of variaties op aangebracht. De manuscripten dateren vooral uit de jaren 1940-1950. Daarnaast bevat de collectie recensies over en gedrukte werken van Van Hattum, een paar briefjes van Gerrit Achterberg, Ed. Hoornik, Gerard den Brabander, een contract en een aantal dossiers met betrekking tot de redactie en uitgave van het verzameld werk.
Dates
- 1927-1993
Creator
- Hattum, Jac. van (Jacob), 1900-1981 (Person)
- Kleis, Gerrit, 1940- (Person)
Language of Materials
Nederlands en Duits
Conditions Governing Access
De collectie is toegankelijk voor onderzoek.
Conditions Governing Use
Bij raadpleging is het Reglement voor de gebruikers van de Bibliotheek van de Universiteit van Amsterdam van toepassing. Reproductie en reproductierechtvergoedingen conform de Tarieven en Diensten Universiteit van Amsterdam. Het materiaal wordt alleen ter inzage gegeven.
Biographical / Historical
Jacob van Hattum werd geboren in het Friese Wommels op 10 februari 1900 als zoon van tuinbaas Johan van Hattem en Heilke Duprée. Door een fout bij zijn geboorte-inschrijving luidt zijn achternaam ietsje anders dan die van zijn vader. Naast zijn baan als onderwijzer in Amsterdam was Jac. van Hattum productief als dichter en schrijver van sprookjes en vertellingen.
In 1932 debuteerde Van Hattum met de dichtbundel Baanbrekertjes. Het was de eerste van een flink aantal boekpublicaties, waaronder de dichtbundels De pothoofdplant (1938), Frisia non cantat (1938), Bilzenkruid (1939), Alleen thuis (1940), Van Odrimond, Millimas en anderen (1941) en De nagels in het vlees (1945) en de verhalenbundels Het brood van Ghisèle (1944), Mannen en katten (1947) en Het hart aan de spijker (1954). Bekendheid verwierf Van Hattum met zijn bijdragen aan de dichtbundel Drie op één perron (1938), waaraan verder Ed. Hoornik en Gerard den Brabander bijdroegen. Gedrieën vormden zij de 'Amsterdamse School', die een reactie was op het tijdschrift Forum. Een vervolg op Drie op één perron verscheen in 1941.
Van Hattum was een non-conformistisch schrijver met een ironische en ook wel sarcastische toon. Van zelfspot getuigen regels als ‘Ik ben Van Hattum en ik weet, / dat 140 pond zo heet, / [...] / hoe meer ik drink, hoe meer ik eet, / hoe meer gewicht Van Hattum heet’ (De pothoofdplant). De sprookjes en vertellingen die hij na de oorlog schreef, hekelen, meer en minder bedekt, schijnheiligheid en maatschappijke ongelijkheid. In zijn latere werk kwam hij ook openlijk uit voor zijn homoseksualiteit. Van Hattum overleed op 19 augustus 1981 te Amstelveen.
Bruikleengever Ger Kleis (Coevorden 1940) is dichter, publicist en lange tijd drukker-eigenaar van de private press Sub Signo Libelli. Kleis studeerde Nederlandse taal- en letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam en was kandidaat-assistent van prof. dr. Wytze Gs. Hellinga. Van 1969 tot 1996 doceerde hij Nederlands aan het Barlaeus Gymnasium in Amsterdam. Nadien vestigde hij zich in Groningen en later permanent in Geesbrug. In 1961 debuteerde hij met de dichtbundel Een 10 voor dichters. Ook later publiceerde hij nog gedichten, deels gedrukt op zijn eigen handdrukpers.
Extent
ca. 0,5 meter
Abstract in Dutch
De collectie Jac. van Hattum bestaat in hoofdzaak uit manuscripten en typoscripten van de schrijver Jacob van Hattum (1900-1981) die gebruikt zijn voor de samenstelling van zijn verzameld werk. Daarnaast bevat de collectie een bescheiden aantal archiefstukken. De collectie is in bruikleen gegeven door Ger Kleis.
Abstract in English
The Jac. van Hattum collection largely consist of manuscripts and typoscripts by the writer Jacob van Hattum (1900-1981), which were used to prepare the collected edition of his work. The collection also includes a modest number of archival items. The collection was given in loan by Ger Kleis.
Arrangement
De aanvankelijke ordening op signatuur komt niet geheel overeen met de volgorde van de inventaris. Er is uitgegaan van de aard van het materiaal (kladversies, typoscripten, gedrukt werk) en daarna van het genre. Vervolgens is een verdeling gemaakt op thema (redactie verzameld werk) en op archivalia. De oorspronkelijke ordening is terug te vinden in de plaatsingslijst in het collectiedossier.
Physical Location
Allard Pierson, Universiteit van Amsterdam
Custodial History
Een deel van het materiaal is in de jaren zestig van de twintigste eeuw door Jac. van Hattum geschonken aan Ger Kleis.
Immediate Source of Acquisition
De collectie is in 1998 door Ger Kleis in bruikleen gegeven aan de Universiteitsbibliotheek.
Accruals
De collectie is compleet overgedragen, aanvullingen zijn niet te verwachten.
Separated Materials
Het archief van Jac. van Hattum is met andere collectieonderdelen ondergebracht in de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag.
Bibliography
- Jac. van Hattum. Verzameld werk. Amsterdam, 1993-1995
- Th. Oegema van der Wal. Van en over Jac. van Hattum. Maerlantpocket nr. 16. Brussel, 1969
Processing Information
De stukken zijn in 1996 geordend en beknopt beschreven ter gelegenheid van de overdracht. In 2017 is het archief ontsloten met een inventaris.
- Title
- Inventaris van de collectie Jac. van Hattum, 1927-1993
- Author
- R.F.A. Kuijpers
- Date
- 2017
- Description rules
- International Standard for Archival Description - General
- Language of description
- Dutch; Flemish
- Script of description
- Latin
- Language of description note
- Nederlands
Repository Details
Part of the Allard Pierson Repository
Oude Turfmarkt 127-129
Amsterdam 1012 GC Nederland